Askerlik Sağlık Muayenesi: Yoklamadan Terhise Kadar Tüm Süreçler

Askerlik Sağlık Muayenesi Neden Bu Kadar Önemlidir?

Askerlik yükümlülüğünün fiilen nasıl yerine getirileceğini belirleyen en kritik aşama sağlık muayenesidir. Kişinin askerliğe elverişli olup olmadığı, hangi sınıfa ya da branşa atanacağı, erteleme hakkından yararlanıp yararlanamayacağı ve terhisine kadar geçirdiği süreç; tamamıyla Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.

Bu makalede söz konusu yönetmeliğin İkinci Bölümü kapsamında yükümlülerin sağlık muayenesine ilişkin Madde 4'ten Madde 22'ye kadar olan tüm süreçleri; yoklama, gruplandırma, erteleme, itiraz, branş belirleme ve yedek subay/astsubay işlemlerine kadar kapsamlı biçimde ele alıyoruz. Bunlara ek olarak, askerlik hizmeti sırasında sakatlanma veya ölüm halinde doğan tazminat ve vazife malullüğü hakları da ayrı bir bölümde incelenmektedir.

⚕️ Hastalığınızın ya da rahatsızlığınızın hangi madde, dilim ve fıkraya girdiğini öğrenmek için sitemizin TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Sorgu Aracı'nı kullanabilirsiniz.

1. Yoklamada Sağlık Muayenesi (Madde 4)

25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu gereğince askerlik çağına giren her yükümlünün ilk karşılaşacağı aşama yoklama muayenesidir. Bu muayene, askerlik şubesinin bulunduğu yerde; öncelikle kişinin kayıtlı olduğu aile hekimi tarafından, aile hekimi yoksa en yakın resmi sağlık kuruluşunda tek tabip tarafından yapılır.

Muayene sırasında yükümlünün yoklama sağlık muayene belgesi doldurulur ve sunduğu sağlık belgeleri bu forma eklenir. Sınıflandırma bilgi formunun sağlık bölümü de muayeneyi yapan tabip tarafından doldurulur.

Yoklama Muayenesi Sonuçları

Muayene üç farklı sonuçla tamamlanabilir:

Askerliğe Elverişlidir: Sağlam olanlar ile Hastalıklar Listesi'nin (A) diliminden kod verilen kişiler hakkında verilir.
İleri Tetkik / Sevk: Hakkında karar verilemeyen ya da fiziki muayene bulguları nedeniyle ileri inceleme gereken yükümlüler; TSK, Jandarma veya Sahil Güvenlik sağlık kurulu raporu vermeye yetkili en yakın sağlık kuruluşuna doğrudan sevk edilir.

Yönetmelikte açıkça belirtildiği üzere: Yoklamada askerliğe elverişli bulunan kişinin muayenesi, silahaltına alındıktan sonra saptanan hastalıkların askerlik sırasında ortaya çıktığının karinesini oluşturmaz. Bu durum, ortaya çıkan rahatsızlığın görevle illiyet bağını ve vazife malullüğüne yol açıp açmadığını ayrıca değerlendirmeyi gerekli kılar.

Terhiste Sağlık Formu

Askerlik görevinin sonunda, birlik tabibince ya da en yakın sağlık kuruluşunun tek tabibince terhis öncesi sağlık durumu hakkında bilgi formu düzenlenir; bu form askerlik şubesinde arşiv mevzuatı çerçevesinde saklanır.

Muayene Ücreti Alınmaz

7179 sayılı Kanun kapsamında yapılan aile hekimi, tek tabip veya yetkili sağlık kuruluşu muayeneleri ve düzenlenen raporlar için herhangi bir ücret veya katkı payı alınmaz.

2. Yükümlülerin Gruplandırılması (Madde 5)

Yoklama sonucunda yükümlüler üç gruba ayrılır. Hastalığınızın hangi dilime girdiğini öğrenmek için TSK Hastalık Sorgulama Aracımızı kullanabilirsiniz.

Askerliğe Elverişli Olanlar [(A) Dilimi]: Hiçbir hastalığı bulunmayanlar ya da hastalıkları Hastalıklar Listesi'nin (A) dilimine girenler.
Geçici Rahatsızlığı Olanlar [(C) Dilimi]: Tedaviyle iyileşmesi beklenen, geçici nitelikteki hastalıkları olanlar. Bu grup, 10 Ekim 2024 tarihli değişiklikle yönetmeliğe eklenmiştir.
Askerliğe Elverişli Olmayanlar [(B) ve (D) Dilimleri]: Kalıcı ya da ağır rahatsızlıkları nedeniyle askerlik yapması mümkün olmayanlar.

3. Yoklama Dışında Yapılan Sağlık Muayeneleri (Madde 6)

Yoklamada hastalığı tespit edilemeyen ancak sevki sırasında rahatsızlığını beyan eden yükümlülerin muayenesi, yoklamadaki usule paralel biçimde yapılır: Önce aile hekimine, olmazsa tek tabibe başvurulur. Sevk öncesinde sınıflandırma bilgi formunun sağlık bölümü doldurulması sağlanır.

Hakkında karar verilemeyen ya da ileri tetkik gerektirenler, yetkili sağlık kuruluşuna doğrudan sevk edilir. Yoklama kaçağı ve bakaya yükümlüler için muayene aynı gün sonuçlandırılır; sağlık kuruluna çıkmaları gereken durumlarda işlemler ilk heyet gününde tamamlanır.

4. Yurt Dışında Yaşayan Yükümlülerin Sağlık Muayenesi (Madde 7)

Türkiye dışında yaşayan askerlik yükümlüsü vatandaşların sağlık süreçleri farklı bir usule tabidir. Herhangi bir hastalığı olmayanlar, bulundukları ülkenin resmi sağlık kuruluşlarında muayene yaptırır. Düzenlenen yoklama sağlık muayene belgesi, konsolosluklar aracılığıyla yükümlünün kayıtlı olduğu askerlik şubesine gönderilir.

Yurt Dışı Muayene Kararları

Askerlik hizmetine engel sağlık sorunu beyan edenlerin belgeleri Milli Savunma Bakanlığı'na iletilir ve inceleme sonucunda şu kararlardan biri verilir:

Askerliğe Elverişlidir
Askerliğe Elverişli Değildir
Ertesi Yıla Bırakma
Sevk Geciktirmesi
Yurtiçinde Rapor Tanzim Etmeye Yetkili Hastanede Muayenesi Uygundur

Önemli bir kural: Askerlik hizmetini yapmakta olanlar ile firar veya hava değişimi/izin tecavüzünde bulunanlar yurt dışında sağlık muayenesi yaptıramaz; yaptıranların bu muayeneleri geçerli sayılmaz.

5. Muayene Sonucunda Yapılacak İşlemler (Madde 8)

Askerliğe elverişli olmadığı tespit edilen yükümlüler askere alınmaz. "Askerliğe Elverişli Değildir" kararlı raporlar, yetkili sağlık kuruluşunca düzenlendikten sonra Milli Savunma Bakanlığı onayına sunulur ve onaylanmasıyla kesinleşir.

Geçici rahatsızlık durumunda ise şu iki karar verilebilir:

Ertesi Yıla Bırakma: Yoklamaya tabi olan yükümlüler için.
Sevk Geciktirmesi: Sevke tabi olan yükümlüler için.

2024 değişikliğiyle getirilen yeni kurala göre: Yoklamada "Sevk Geciktirmesi" kararı verilen birine EYB işlemi, sevki sırasında "EYB" kararı verilene ise "Sevk Geciktirmesi" işlemi uygulanır. Bu durumlarda raporu düzelttirmek için yetkili sağlık kuruluşuna sevk gereklidir.

6. Askerliğe Elverişli Olmayan Erbaş ve Erler (Madde 9)

Askerlik hizmetine başladıktan sonra "Askerliğe Elverişli Değildir" raporu düzenlenen yükümlüler; birlik komutanlıkları veya kurum amirliklerince rapor tarihine göre hizmet durum belgesiyle geçici olarak terhis edilir. Terhis işlemi, raporların ilgili makamlarca onaylanmasından sonra rapor tarihi esas alınarak askerlik şubesince tamamlanır.

Bu aşamada kritik bir ayrım yapılmalıdır: Askerliğe elverişli olmayan erbaş ve erlerin rahatsızlığının kaynağı — yani görevden ya da görev ortamından kaynaklanıp kaynaklanmadığı — hem tazminat hem de aylık bağlanması hakkı açısından belirleyicidir. Bu konuya makalenin ilerleyen bölümünde ayrıca değinilmektedir.

7. Geçici Hastalıklarda Yapılacak İşlemler (Madde 10)

Hastalıklar Listesi'nin (C) diliminde yer alan geçici rahatsızlıkları olan yükümlü, erbaş ve erler için dört farklı işlemden biri uygulanır:

Ertesi Yıla Bırakma (yoklamadaki yükümlüler)
Sevk Geciktirmesi (sevke tabi yükümlüler)
Hava Değişimi (erbaş ve erler)
İstirahat (erbaş ve erler)

⚕️ Rahatsızlığınızın hangi dilime girdiğini öğrenmek için TSK Sağlık Yeteneği Hastalık Sorgu Aracımızı kullanabilirsiniz.

8. Ertesi Yıla Bırakma (Madde 11)

"Ertesi Yıla Bırakma" kararı; belirli bir süre takip edildiğinde hastalığın seyrinde değişiklik öngörülen durumlarda uygulanır. İlgili uzman tabip ve sağlık kurulu, hastalığın tıbbi seyrini değerlendirerek Hastalıklar Listesi'nin (A), (B) veya (D) dilimi uyarınca değerlendirmenin değişebileceğini öngördüğünde bu karara başvurur. Kararın gerekçesi rapor içeriğinde açıkça yer almalıdır.

9. Sevk Geciktirmesi (Madde 12)

Askerliğe elverişli olduğu tespit edilen ancak sevki sırasında rahatsızlanan veya rahatsız olduğunu beyan eden yükümlüler için "Sevk Geciktirmesi" kararı verilebilir. Bu karar, yetkili sağlık kuruluşunun sağlık kurulunca verilir. Hastalığın tıbbi seyrine göre (A), (B) veya (D) dilimine geçme ihtimali varsa bu karar alınır; gerekçe raporda açıkça belirtilir.

10. Hava Değişimi ve İstirahat (Madde 13)

Birliklerine sevkedildikten sonra geçici bir hastalığı tespit edilen erbaş ve erler hakkında hava değişimi veya istirahat kararı verilir. Bu iki karar yalnızca erbaş ve erler için geçerlidir; yükümlü statüsündekiler için ertesi yıla bırakma veya sevk geciktirmesi uygulanır.

11. Sağlık Raporlarına İtiraz (Madde 14)

Askerlik sürecinde verilen sağlık kararlarına karşı itiraz yolları açıktır. İtiraz usulü, raporun kim tarafından düzenlendiğine göre farklılaşır.

Aile Hekimi veya Tek Tabip Kararına İtiraz

Yoklamada, sevk esnasında ya da silahaltında aile hekimi veya tek tabip tarafından verilen rapora itiraz edilmesi halinde; yükümlü, yetkili sağlık kuruluşuna sevk edilerek sağlık kurulu raporu aldırılır.

Sağlık Kurulu Kararına İtiraz

Sağlık kurulunun verdiği karara itiraz edilmek istenirse; itiraz edilen raporu düzenleyen kuruluşun bulunduğu yerdeki il sağlık müdürlüğünce belirlenen en yakın başka bir sağlık kuruluna sevk yapılır.

İlk raporla kontrol muayenesi arasında uyum varsa → karar kesinleşir.
Uyumsuzluk varsa → üçüncü bir sağlık kuruluna sevk yapılır ve bu muayene sonucuna göre işlem tesis edilir.

İtirazın Nereye Yapılacağı

"Askerliğe Elverişlidir", "Askerliğe Elverişli Değildir", "Ertesi Yıla Bırakma" ve "Sevk Geciktirmesi" kararları için → Askerlik şubesine
"İstirahat" veya "Hava Değişimi" kararları için → Sevki yapan makama göre askerlik şubesine ya da birlik komutanlığına/kurum amirliğine

12. Derhal Kesin İşlem Yapılacak Haller (Madde 15)

Zaman içinde ya da tedaviyle değişim ihtimali öngörülmeyen, yani sabitleşmiş hastalıklar söz konusu olduğunda; ertesi yıla bırakma, sevk geciktirmesi veya hava değişimi gibi geçici işlemler uygulanmaz. Bu kişiler hakkında ilk raporları doğrultusunda doğrudan kesin işlem yapılır.

13. Hastalıkların Birleşmesi (Madde 16)

Birden fazla hastalığı bulunan bir yükümlü, erbaş ya da erde her bir hastalık ayrı ayrı değerlendirildiğinde "Askerliğe Elverişlidir" kararı gerektirse bile; bu hastalıkların bir arada bulunması kişinin askerlik görevini yapmasına engel olacak nitelikteyse sağlık kurulu "Askerliğe Elverişli Değildir" kararı verebilir. Hastalıkların toplamının yarattığı tabloya bakılır.

⚕️ Birden fazla rahatsızlığınızın her birinin hangi dilime girdiğini ayrı ayrı sorgulamak için TSK Hastalık Sorgulama Aracımızı kullanabilirsiniz.

14. Geçici Hastalıklarda Azami Süre ve Kesin İşlem (Madde 18)

Geçici hastalığı olan yükümlü, erbaş ve erler hakkında hastalık geçene ya da sekel haline gelinceye kadar ilgili erteleme ve hava değişimi kararları verilebilir. Ancak bu sürelerin toplamı ilk işlem tarihinden itibaren aynı tanı ve kararla üç yılı geçemez.

Üç yıl dolmadan hastalığın sabitleşmesi halinde beklenmeksizin Hastalıklar Listesi'ne göre kesin işlem yapılır.

15. Sınıflandırma ve Branş Belirleme: Kuvvet Bazında Sağlık Şartları (Madde 19)

Askerliğe elverişli bulunan yükümlü, erbaş ve erler sağlık yeteneğine göre sınıf veya branşa ayrılır. Kuvvetlere göre aranan özel sağlık şartları farklılık göstermektedir. Rahatsızlığınızın sizi hangi sınıftan ya da branştan dışladığını öğrenmek için TSK Hastalık Sorgulama Aracımızı kullanabilirsiniz.

Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı

İstihkâm, Ulaştırma ve Mühimmat: Diskromatopsi (renk körlüğü) bulunmamalıdır. (2024 değişikliğiyle Mühimmat sınıfı da bu kapsama eklenmiştir.)
Muhabere: İşitme ve görme tam sağlam olmalıdır.
Tankçı: Boy 160–185 cm arasında olmalı, diskromatopsi bulunmamalıdır. Tashihli görme tam olmak kaydıyla 1,5 diyoptriyi aşmayan miyopi, hipermetropi ve astigmatizma kabul edilir.
Diğer sınıflar: Özel sağlık şartı aranmaz.

Özel İhtisaslar: Paraşütçü, Komando ve Şoför

Paraşütçü: Tam sağlam olmalı ya da hastalıkları (A) diliminde yer almalıdır.
Komando: Tam sağlam veya (A) dilimi kapsamında olmalı, boyu 160 cm'den uzun olmalıdır. İç hastalıkları, ortopedi, genel cerrahi, göz, kulak-burun-boğaz ve psikiyatri branşlarından sağlık kurulundan geçirilmek kaydıyla seçilir. –3 diyoptriyi aşan göz kusurları, hava yolu hastalıkları ve psikiyatri/nöroloji (Madde 16–18) kapsamındaki rahatsızlıklar komandoluğa engel oluşturur.
Şoför: Sürücü mevzuatındaki şartlara ek olarak nörolojik ve psikiyatrik açıdan tam sağlam olmalıdır.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı

Serdümen, Vardabandra, Porsun ve Elektrikçi: Diskromatopsi bulunmamalıdır.
Radarcı, Telsizci ve Denizaltı Savunma Aletçisi: İşitme tam sağlam olmalıdır.
Deniz Piyadesi: Kıyı birliklerinde 160 cm, amfibi birliklerde 165 cm'den uzun olmalı ve komando niteliği taşımalıdır.
Şoför: Nörolojik ve psikiyatrik açıdan tam sağlam olmalıdır.
Topçu, Torpidocu, Mayıncı, Hizmet, Motorcu, Yara Savunmacı, İkmalci, Sıhhiye, Mekanikçi, İstihkâmcı ve Kademeci: Özel sağlık şartı aranmaz.
Denizaltı özel ihtisası: Yönetmeliğin 54. maddesindeki sağlık yetenekleri aranır.
Dalgıç ve kurbağa adam (SAT, SAS, mayın harbi dalgıcı vb.): 57. madde şartları aranır.
Can kurtarma kursu: 24. maddesindeki kurtarma yüzücüsü şartları aranır.

Hava Kuvvetleri Komutanlığı

Radar, Uçak Bakım, Silah Mühimmat: Diskromatopsi bulunmamalıdır.
MEBS ve Hava Savunma: İşitme tam sağlam olmalı ve diskromatopsi bulunmamalıdır.
Piyade: Hizmet sınıfı hariç boyu 165 cm'den uzun olmalıdır.
Ulaştırma (sürücü): Nörolojik ve psikiyatrik açıdan tam sağlam olmalıdır.
Diğer sınıflar: Özel sağlık şartı aranmaz.

16. Sınıf veya Branş Değişikliği (Madde 20)

Görev sırasında sağlık yeteneğini kaybeden erbaş ve erler, sağlık kurulu raporu doğrultusunda bulundukları sınıf veya branştan çıkarılarak sağlık yeteneklerine uygun başka bir sınıf ya da branşa geçirilir. Bu işlem Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yapılır.

17. Yurt Dışına Gönderilecek Erbaş ve Erler (Madde 21)

Altı ay ve daha fazla süreyle yurt dışına gönderilecek erbaş ve erlerde, sınıf veya branşlarının gerektirdiği görevleri yapabilecek sağlık niteliği aranır. Kısa süreli görevler için bu ek şart uygulanmaz.

18. Yedek Subay ve Yedek Astsubay Sağlık İşlemleri (Madde 22)

Yedek subay ve yedek astsubay aday adayları, adayları ve görevdeki yedek subay/astsubaylar; sağlık yeteneği açısından yükümlülerle aynı temel sisteme tabiidir. Ancak bazı önemli farklılıklar mevcuttur.

Gruplandırma

(A) dilimi: "Askerliğe Elverişlidir" kararı verilir.
(B) ve (D) dilimleri: "Askerliğe Elverişli Değildir" kararı verilir.
(C) dilimi: Yükümlülerde "Hava Değişimi" yerine "İstirahat" kararı verilir. Bu, yedek subay/astsubaylar için getirilen istisnadır.

Sınıf Okulu Süresinde Hastalık

Yedek subay ve yedek astsubay adaylarının hava değişimi, istirahat ve yatarak geçirdikleri sürelerin toplamı sınıf okulu süresinin 1/3'ünü aşarsa terhis işlemi yapılır.

Bir sonraki dönemde hastalığının geçtiği raporla belgelenenler yeni dönemin tamamına katılır.
Devam edilmeyen süre dönem sonuna denk gelir ve aralıksız olursa bir sonraki dönemde yalnızca o süre tamamlatılır.
Kronik olmayan hastalıklarda, terhis gereken kişi isterse tedavi sonuna kadar hastanede kalabilir.

Komando ve Tankçı Muayeneleri

Yedek subay ve yedek astsubay adaylarının komando muayenelerinde erbaş ve erlerin komando seçim kriterleri esas alınır.
Tankçı yedek subay adayları ve yedek astsubayların seçim ve sağlık kriterlerinde tank sınıfı subay ve astsubayların kriterleri geçerlidir.

19. Askerlik Hizmeti Sırasında Sakatlanma: Tazminat ve Vazife Malullüğü Hakları

Askerlik hizmetini yerine getiren yükümlü, erbaş ve erlerden görev sırasında sakatlananlara veya hayatını kaybedenlere yönelik iki farklı hukuki koruma mekanizması bulunmaktadır. Bu haklar; 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun 47. maddesi ile 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında düzenlenmiştir.

A) Görevden veya Görev Ortamından Kaynaklanan Rahatsızlıklar: Vazife Malullüğü

Askerlik hizmeti sırasında görevden ya da görev ortamından kaynaklanan bir hastalık, yaralanma veya kaza sonucunda askerliğe elverişli olmayan duruma düşen erbaş ve erler, vazife malullüğü statüsüne alınabilir. Bu kişiler hakkında 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu veya 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında aylık bağlanması yoluna gidilebilir.

Vazife malullüğü; yalnızca muharebe ya da operasyonel görev sırasında yaşanan olaylarla sınırlı değildir. Görev dışında olmakla birlikte görevden dolayı bir saldırıya ya da kazaya uğrayan personel de bu kapsamda değerlendirilebilir.

B) Görevden Kaynaklanmayan Sakatlanmalarda Dahi Tazminat Hakkı Doğabilir

7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun 47. maddesi, önemli bir güvence içermektedir: Askerlik hizmetini yerine getiren yükümlülerden askere sevk tarihinden itibaren —erbaş ve erler için hizmet bitiş tarihine, yedek subay veya yedek astsubaylar için sınıf okulu bitiş tarihine kadar— sakatlanma nedeniyle süresinden önce terhis edilenler ya da yapılan tedaviye rağmen askerliğe elverişsiz hale gelecek biçimde sakatlanmış olanlar; aşağıdaki koşulların bir arada bulunması halinde bir defaya mahsus nakdi tazminat alabilir:

5434 veya 5510 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanmamış olması,
2330 sayılı Kanun gereğince ayrıca tazminat ödenmemiş olması.

Yani göreve bağlı olmayan bir sakatlanma söz konusu olsa bile, yukarıdaki koşullar sağlandığında tazminat hakkı gündeme gelebilir.

Tazminat Tutarları (Sakatlık Derecesine Göre)

Tazminat, Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre belirlenen sakatlık derecesiyle orantılı olarak hesaplanır ve aşağıdaki tabloya göre memur aylık katsayısıyla çarpılır:

Sakatlık Derecesi	Gösterge Rakamı
1. Derece	400.000
2. Derece	360.000
3. Derece	330.000
4. Derece	300.000
5. Derece	270.000
6. Derece	240.000

Ölüm halinde dul ve yetimlere de 400.000 gösterge rakamı üzerinden tazminat ödenir. Bu tazminattan damga vergisi dışında herhangi bir kesinti yapılmaz ve tazminat haczedilemez.

Tazminat Ödenmeyen Haller

Tazminata konu durumun gerçekleştiği tarihte bakaya, firar, hava değişimi/izin tecavüzünde bulunanlar; kendisini askerliğe yaramayacak hale getirmek ya da askerlikten kurtulmak için hile yapmak suçundan mahkûm olanlar ile intihar sonucu oluşan ölüm ve sakatlanma hallerinde bu ödeme yapılmaz.

C) Tedavi Süresince Sağlık Yardımı Ödemesi

Askerlik hizmetini yapmakta iken barışta veya savaşta, yurt içinde veya yurt dışında, görev esnasında ya da görev dışında, görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan personelin tedavisi devam ettiği sürece aylık sağlık yardımı ödenir. Bu yardım, olay/kaza tarihinden itibaren en fazla 36 ay süreyle ve terhisi takip eden ay başından itibaren ödenir. Personelin tedavi süresince bu yardım kendisinden geri alınmaz.

Ancak olayın keyif verici madde kullanımından ya da menfaat sağlama veya zarar verme amacından kaynaklandığı hallerde sağlık yardımı ödenmez. Ayrıca 5434 veya 5510 kapsamında aylık bağlananlar ya da malullük durumu oluşmaksızın tedavisi kesinleşenlerin sağlık yardımı, ilgili tarihi takip eden ay başından itibaren kesilir.

Sonuç: Süreci Bilmek Hakkınızı Korur

Askerlik sağlık muayenesi süreci, yoklamadan başlayıp terhise kadar onlarca idari kararı barındıran, hata yapıldığında telafi edilmesi güç sonuçlar doğurabilen bir süreçtir. Özellikle sakatlanma veya sağlık yeteneğinin yitirilmesi durumlarında; tazminat hakkının doğup doğmadığı, vazife malullüğü başvurusunun yapılıp yapılamayacağı ve itiraz yollarının nasıl işleyeceği gibi konular uzman değerlendirme gerektirmektedir. Hak kaybına uğramamak adına bu süreçlerde uzman bir avukattan destek alınması büyük önem taşımaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yoklamada sağlam çıkan biri silahaltında rahatsızlanırsa ne olur?

Yönetmelik uyarınca yoklamada askerliğe elverişli bulunan kişiye verilen bu karar, sonradan tespit edilen hastalıkların askerlik sırasında ortaya çıktığının karinesini oluşturmaz. Silahaltına alındıktan sonra ortaya çıkan rahatsızlık için birlik tabibine ya da yetkili sağlık kuruluşuna başvurularak hava değişimi, istirahat veya kesin işlem süreçleri başlatılabilir.

Ertesi yıla bırakma ile sevk geciktirmesi arasındaki fark nedir?

Ertesi yıla bırakma, yoklamaya tabi olan yükümlüler için geçerli olup bir yıl erteleme anlamına gelir. Sevk geciktirmesi ise zaten "elverişli" kararlı olan ancak sevki sırasında rahatsızlanan yükümlüler için kısa süreli erteleme niteliği taşır. İki karar arasındaki karıştırmalarda, rapor tanzim eden yetkili sağlık kuruluşuna başvurularak düzeltme yapılması gerekir.

Sağlık kurulu kararına nasıl itiraz edilir?

Sağlık kurulunun kararına itiraz, raporu düzenleyen kuruluşun bulunduğu yerdeki il sağlık müdürlüğünce belirlenen başka bir sağlık kuruluna sevk yoluyla yapılır. İki kurul arasında uyumsuzluk çıkarsa üçüncü bir kurulun kararı belirleyici olur. "Askerliğe Elverişlidir/Değildir", "Ertesi Yıla Bırakma" ve "Sevk Geciktirmesi" kararları için itirazlar askerlik şubesine yapılır.

Hangi hastalık hangi dilime girer?

Hastalıkların (A), (B), (C) ve (D) dilimlerine göre sınıflandırması, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ekindeki Hastalıklar Listesi'nde (EK-C) ve Personel Adaylarının Değerlendirme Çizelgesi'nde (EK-D) düzenlenmiştir. Kendi rahatsızlığınızın hangi madde, dilim ve fıkraya girdiğini öğrenmek için TSK Hastalık Sorgulama Aracımızı kullanabilirsiniz.

Renk körü olmak hangi sınıflara girmeye engel oluşturur?

Diskromatopsi (renk körlüğü); Kara Kuvvetleri'nde İstihkâm, Ulaştırma ve Mühimmat sınıflarına ile Tankçı sınıfına; Deniz Kuvvetleri'nde Serdümen, Vardabandra, Porsun ve Elektrikçi branşlarına; Hava Kuvvetleri'nde Radar, Uçak Bakım, Silah Mühimmat ile MEBS ve Hava Savunma sınıflarına atanmaya engel oluşturur.

Askerlikte sakatlandım, tazminat alabilir miyim?

7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun 47. maddesi uyarınca; askerlik hizmeti süresince sakatlanan ve askerliğe elverişsiz hale gelecek biçimde terhis edilen yükümlü, erbaş ve erler, 5434 veya 5510 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanmaması ya da 2330 sayılı Kanun gereğince tazminat ödenmemiş olması koşuluyla sakatlık derecesine göre belirlenen gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı kadar bir defaya mahsus nakdi tazminata hak kazanabilir. Bu hak yalnızca görev kaynaklı sakatlanmalarla sınırlı olmayıp belirli koşullar altında göreve bağlı olmayan sakatlanmalarda da doğabilir; somut durumun değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Askerlikte rahatsızlanan birinin vazife malulü sayılması için ne gerekir?

Askerlik hizmeti sırasında görevden ya da görev ortamından kaynaklanan bir hastalık veya kaza sonucunda sağlık yeteneğini kaybeden kişi, vazife malulü statüsüne alınabilir. Bu değerlendirme; 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu veya 5510 sayılı Kanun kapsamında yapılır. Vazife malulüne aylık bağlanması yoluna gidilmesi halinde 7179 sayılı Kanun kapsamındaki nakdi tazminat ödenmez; iki hak birlikte değil, birbirini dışlar biçimde uygulanır.

Askerlik hizmetinde uğranılan kaza sonrasında aylık sağlık yardımı alınabilir mi?

Evet. Görevden dolayı bir saldırı veya kazaya uğrayan personelin tedavisi devam ettiği sürece, terhisini takip eden ay başından itibaren ve olay tarihinden itibaren en fazla 36 ay boyunca aylık sağlık yardımı ödenir. Bu ödeme sigorta primi dahil hiçbir kesintiye tabi tutulmaz ve tedavi süresince kişiden geri alınmaz.

Sınıf veya branş değişikliği kimin kararıyla yapılır?

Görev sırasında sağlık yeteneğini kaybeden erbaş ve erler hakkında sağlık kurulu raporu düzenlenmesi üzerine Kuvvet Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından uygun branşa geçiş kararı alınır. Kişinin onayı aranmaz.

Yurt dışında askerlik muayenesi yaptırılabilir mi?

Yurt dışında yaşayan yükümlüler, bulundukları ülkenin resmi sağlık kuruluşlarında muayene yaptırabilir. Ancak firar, hava değişimi veya izin tecavüzünde olanlarla askerlik hizmetini sürdürmekte olanlar yurt dışında muayene yaptıramaz; yaptırırlarsa bu muayeneler geçersiz sayılır.