Harp ve vazife malullerine faizsiz konut kredisi hakkı, Türkiye'de ilk kez 1985 yılında şehit polis ailelerine tanınmış; 1991'de kapsam genişletilerek tüm şehit aileleri, terör malulleri ve vazife malulleri dahil edilmiştir. Bugün 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun Ek 2. maddesi ve 13.02.2014 tarih, 28912 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan TOKİ Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen bu uygulama, 1986'dan 2025'e kadar toplam 28.706 hak sahibine kullandırılmış ve toplam kredi tutarı 2,75 milyar TL'yi aşmıştır. 2026 yılı faizsiz konut kredisi tutarı ise TÜİK enflasyon oranı (%30,89) esas alınarak 1.233.000 TL olarak belirlenmiştir.
Yasal DayanakFaizsiz konut kredisi uygulaması birden fazla kanunun ve yönetmeliğin birlikte uygulanmasından doğmaktadır:
- 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu, Ek Madde 2 — kredinin ana yasal dayanağı
- 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu, md. 56 ile mülga md. 45 ve 64
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 47
- 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve bu Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren diğer kanunlar
- 667 ve 675 sayılı KHK — 15 Temmuz darbe girişimine ilişkin düzenlemeler
- TOKİ Yönetmeliği (RG: 13.02.2014 / 28912) — uygulamaya ilişkin usul ve esaslar
TOKİ Yönetmeliği'nin 4. maddesi, harp veya vazife malulü faizsiz konut kredisi hak sahiplerini iki ana grupta düzenlemektedir:
1. Hayatını Kaybedenlerin Hak Sahipleri (Şehit Aileleri)5434, 5510 ve 2330 sayılı Kanunlar kapsamında hayatını kaybedenlerin; dul eşi, eşin hayatta olmaması veya yeniden evlenmesi halinde yetim aylığı alan çocukları (müştereken), bunların da bulunmaması halinde anne ya da babası hak sahibidir.
2. Harp veya Vazife Malullerinin Kendileri ve Hak SahipleriAynı kanunlar kapsamında harp veya vazife malulü sayılarak kendisine aylık bağlananlar birincil hak sahibidir. Malulün faizsiz kredi hakkından yararlanmadan vefatı halinde hak sırasıyla; dul eşine, yetim aylığı alan çocuklarına (müştereken), ardından anne veya babasına geçer.
3. Diğer Hak Sahipleri- Harp veya vazife malulü sayılmakla birlikte sınıf veya görev değiştirerek kamu görevine devam edenler
- Aylık bağlandıktan sonra 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında çalışmaya başlamaları nedeniyle aylıkları kesilenler
- 15 Temmuz darbe girişiminde hayatını kaybedenlerin hak sahipleri ile malul olanlar ve malul sayılmayacak derecede yaralananlar (667 ve 675 sayılı KHK)
Kredi bir konut ile sınırlı olduğundan TOKİ Yönetmeliği md. 4 uyarınca belirlenen öncelik sıralaması hukuki açıdan kritik önem taşımaktadır. Vazife malulleri için sıralama şöyledir:
- Malulün kendisi — hayatta ve talepte bulunuyorsa mutlak öncelik
- Dul eş — malulün kredi hakkını kullanmadan vefatı halinde
- Çocuklar (müştereken) — eşin hayatta olmaması veya yeniden evlenmesi kaydıyla; kredi kullanacak çocuklardan en az birinin yetim aylığı alması zorunludur
- Anne veya baba — yukarıdaki hak sahiplerinin hiçbirinin bulunmaması halinde; öncelik annededir
Yönetmeliğin 7. maddesi uyarınca, müşterek kredi kullanımında diğer hak sahiplerinin kredi kullanmaktan vazgeçtiklerini belirten noter onaylı feragatname aranmaktadır.
2026 Yılı Kredi Tutarı ve Tarihsel VerilerKredi tutarı her yıl TÜİK tarafından açıklanan yıllık fiyat artış oranı kadar artırılmaktadır. 2025 yılı tutarı 942.000 TL olan kredi, %30,89 artış oranıyla 2026 yılı için 1.233.000 TL olarak hesaplanmıştır.
1986–2025 yılları arasında kullandırılan krediye ilişkin SGK verileri aşağıdaki gibidir:
- 1986–2001: 9.522 kişi — 29.193.112 TL
- 2002–2013: 5.456 kişi — 232.230.056 TL
- 2014: 1.709 kişi — kişibaşı 79.000 TL — toplam 140.637.493 TL
- 2015: 1.347 kişi — kişibaşı 86.000 TL — toplam 110.241.616 TL
- 2016: 1.316 kişi — kişibaşı 94.000 TL — toplam 118.337.000 TL
- 2017: 2.043 kişi — kişibaşı 102.000 TL — toplam 205.815.526 TL
- 2018: 1.758 kişi — kişibaşı 114.000 TL — toplam 193.954.333 TL
- 2019: 1.641 kişi — kişibaşı 137.000 TL — toplam 215.040.727 TL
- 2020: 997 kişi — kişibaşı 154.000 TL — toplam 147.523.500 TL
- 2021: 875 kişi — kişibaşı 177.000 TL — toplam 148.846.500 TL
- 2022: 489 kişi — kişibaşı 241.000 TL — toplam 112.415.500 TL
- 2023: 362 kişi — kişibaşı 396.000 TL — toplam 137.750.100 TL
- 2024: 495 kişi — kişibaşı 652.000 TL — toplam 315.571.500 TL
- 2025: 696 kişi — kişibaşı 942.000 TL — toplam 643.098.400 TL
- TOPLAM: 28.706 kişi — 2.750.655.365 TL
Yıllık kişibaşı kredi tutarı 2014'teki 79.000 TL'den 2025'te 942.000 TL'ye yükselmiş; 2026 yılında ise 1.233.000 TL'ye ulaşmıştır.
Kredi Kapsamında Hangi Konutlar Alınabilir?TOKİ Yönetmeliği'nin 5. maddesi uyarınca faizsiz konut kredisi kullanılarak edinilecek konutlar için herhangi bir bölge veya büyüklük kısıtlaması bulunmamaktadır. Krediden yararlanılabilecek konut türleri şunlardır:
- Tapunun alındığı tarihten itibaren bir yılı geçmemiş hazır konutlar
- İnşa halindeki konutlar
- Miras yoluyla edinilen dahil olmak üzere hisseli konutlarda diğer pay sahiplerinden satın alınacak hisseler
- Konut kooperatifine, sosyal yardımlaşma kurumuna veya belediye organizasyonuna üyelik yoluyla edinilecek konutlar
- Hak sahibinin kendi arsası üzerinde bizzat inşa edeceği konut
- TOKİ'nin inşa halinde veya kullanıma hazır olarak sattığı konutlar
03.05.2021 tarihinden itibaren yürürlükte olan SGK-Bakanlık veri paylaşım protokolü gereğince hak sahiplerinin ayrıca SGK'dan belge almasına gerek kalmamıştır. Ziraat Bankası hak sahipliği sorgusunu doğrudan sistem üzerinden yapabilmektedir.
TOKİ Yönetmeliği md. 7 uyarınca bankaya başvuruda ibraz edilmesi gereken belgeler şunlardır:
- Kredi istek dilekçesi
- Müşterek kredi kullanılmayacaksa diğer hak sahiplerinin noter onaylı feragatnamesi
- SGK tarafından düzenlenen hak sahipliğine dair belge (sistemden sorgulanabiliyorsa ayrıca gerekmez)
- T.C. kimlik numarası yazılı nüfus cüzdanı fotokopisi
- Konuta ilişkin tapu senedi veya örneği
- Kooperatif veya belediye projesi kapsamındaysa ilgili kuruluştan alınan üyelik belgesi
- TOKİ'den satın alma söz konusuysa satış sözleşmesi veya tahsis belgesi
- Yapı kullanma izin belgesi veya gayrimenkul değerleme raporu
Standart faizsiz konut kredisi için T.C. Ziraat Bankası şubelerine, TOKİ kampanyalı konut satışı için ise T.C. Ziraat Bankası veya Türkiye Halk Bankası şubelerine başvurulması gerekmektedir.
Kredi Koşulları ve Geri ÖdemeKrediye faiz uygulanmaz; ancak TOKİ Yönetmeliği md. 6 uyarınca kredinin açılışında bir defaya mahsus olmak üzere kredi tutarının %1'i oranında masraf alınmaktadır.
Geri ödeme TOKİ Yönetmeliği md. 9 çerçevesinde farklı durumlar için ayrı esaslara bağlanmıştır:
- Aylık alanlar: SGK, tazminatlar dahil aylığın 1/4'ünü keserek tahsil eder.
- Müşterek kredi — aylığı olan çocuklar: Her birinin aylığının 1/4'ü ayrı ayrı kesilir.
- Müşterek kredi — aylığı kesilen çocuklar: Aylığa bağlı çocukların aylığının 1/4'ünün %25 fazlası taksit; aylığı kesilenlerin payı kendileri tarafından bankaya yatırılır.
- Görev değiştirerek kamu kurumunda çalışmaya devam eden malul: Kredi öncesi son aylığının 1/4'ünün %25 fazlası taksit; borç bitene kadar bankaya yatırılır.
- Aylığı kesilen veya aylık almayan hak sahipleri: Son ödenen taksit tutarının %25 fazlası; her ayın 20'sine kadar bankaya ödenir.
- Hak sahibinin vefatı halinde: Aylık almaya devam eden varis varsa aylığından 1/4 kesilir; yoksa son taksit tutarının %25 fazlası varislerden tahsil edilir.
- Kredinin vadesi: Sabit süre yoktur; borcun tamamının ödendiği tarihe kadar devam eder.
- Bir konut sınırı: Bu kredi hak sahibi başına yalnızca bir konut için kullandırılabilir.
- Tapu tarihi sınırı: Satın alınacak konutun tapusunun başvuru tarihinden en fazla bir yıl önce alınmış olması gerekmektedir.
- Öncelik sıralaması ihlali: Hak sahipliği sırasına uyulmaması durumunda kredi işlemi iptal edilebilir.
- Aylık kesilmesinin etkisi: Aylığın kesilmesi her durumda hak sahipliğini sona erdirmez; geri ödeme yükümlülüğü farklı bir mekanizmayla devam eder.
- SGK kayıt güncelliği: Bankaya başvurmadan önce SGK kayıtlarının doğru ve güncel olduğunun teyit edilmesi önerilir.
Vazife malulü faizsiz konut kredisi, 1985'ten bu yana 28.000'i aşkın hak sahibine ulaşmış, kapsamı ve tutarı her geçen yıl genişletilmiş köklü bir sosyal güvence uygulamasıdır. 2026 yılı itibarıyla 1.233.000 TL'ye ulaşan SGK faizsiz konut kredisi tutarı, hak sahiplerine faizsiz ve herhangi bir bölge kısıtlaması olmaksızın konut edinme imkânı sunmaktadır. Hak sahipliği koşullarının, öncelik sıralamasının ve başvuru belgelerinin doğru değerlendirilmesi bu sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından belirleyici öneme sahiptir.
Bu makale; 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu, 5510 sayılı Kanun, 2330 sayılı Kanun ve 13.02.2014 tarih, 28912 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan TOKİ Yönetmeliği çerçevesinde SGK'nın güncel verileri esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Alptekin & Işık & Özer Hukuk ve Danışmanlık — alptekinisik.av.tr
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amaçlı olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır.
